Obowiązek poddawania się pracowniczym badaniom lekarskim

Zgodnie z art. 211 pkt 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94) pracownik ma obowiązek poddawać się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym, zaleconym przez lekarza badaniom lekarskim i następnie zastosować się do wskazań lekarskich. Badania te są konieczne, gdyż mimo postępu technicznego i technologicznego, nie tylko usprawniającego pracę, lecz także poprawiającego ochronę zdrowia pracujących, praca i jej środowisko nadal stwarzają szereg uciążliwości i zagrożeń dla zdrowia.
Znaczna grupa zawodów i prac wymaga szczególnej sprawności psychofizycznej np.: operatorzy suwnic i żurawi, pulpitów sterowniczych, wielofunkcyjnych urządzeń technologicznych oraz samojezdnych ciężkich maszyn torowych, elektrycy i monterzy sieci trakcyjnych, monterzy elektrycznych linii napowietrznych, osoby obsługujące urządzenia ciśnieniowe, podlegające dozorowi technicznemu, obsługujący instalacje chemiczne do produkcji materiałów niebezpiecznych, prowadzący doświadczenia z nowymi rodzajami uzbrojenia i amunicji, piloci i kontrolerzy ruchu lotniczego itd.
To ze względu na omawianą regulację np. lęk wysokości wyklucza wykonywanie prac na wysokości, osoba niedosłysząca nie może pracować tam, gdzie słuch jest potrzebny do odbioru sygnałów dźwiękowych, a osoby z wadą serca lekarz nie dopuści do cięższych prac fizycznych. Jeszcze inne wymagania są stawiane kandydatom do pracy przy produkcji i przetwarzaniu żywności albo produkcji leków. W każdym przypadku chodzi o bezpieczeństwo samego pracownika lub innych osób.
Bywa, że pracownik wysłany na wstępne, okresowe lub kontrolne badania lekarskie ukrywa przed lekarzem swoje dolegliwości (zwykle w obawie przed utratą pracy). Taka postawa, choć zrozumiała, jest naganna i dlatego zagrożona sankcją rozwiązania umowy o pracę. Warunki pracy i zakres obowiązków pracownika powinien określić pracodawca, wypisując skierowanie na badanie profilaktyczne. Pracodawca, włączając kierowanie pojazdem samochodowym do obowiązków służbowych pracownika, powinien odnotować tę uciążliwość w skierowaniu. Wówczas w badaniu wstępnym obligatoryjne jest wykonanie testów sprawności psychoruchowej, badania okulistycznego i neurologicznego. Natomiast podczas badania okresowego o wykonaniu testów czy konsultacji specjalistycznej decyduje lekarz, w zależności od wskazań. Inne badania lekarskie i dodatkowe wynikają z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 133).


Data publikacji: 6 lutego 2014 r.